Otomasyon sözlüğü: PLC'den OEE'ye temel terimler

Endüstriyel otomasyon, SCADA, IoT ve yapay zekâ konularında sık karşılaşılan terimlerin kısa ve sade açıklamaları.

Alarm seli: Kısa sürede çok sayıda alarmın oluşup operatörün önemli olanı ayırt edememesi durumu.
Anomali tespiti: Normal çalışma desenini öğrenip bundan sapmaları otomatik yakalayan analiz yaklaşımı.
Bilgisayarlı görü: Kamera görüntüsünden yazılımla nesne, hata ya da durum tespiti.
CMMS: Bakım Yönetim Yazılımı. Ekipman, bakım planı, arıza ve yedek parça kayıtlarını yöneten sistem.
DCS: Dağıtık Kontrol Sistemi. Sürekli prosesli büyük tesislerde kontrolü birçok kontrolcüye dağıtan entegre sistem.
Edge gateway: Sahada çalışan, cihazlardan veriyi toplayıp ön işleyen ve üst sisteme ileten ağ geçidi.
FAT: Fabrika Kabul Testi. Sistemin sahaya gitmeden üretici ortamında doğrulanması.
Frekans konvertörü: Elektrik motorunun hızını ve torkunu ayarlayan sürücü cihazı.
GES: Güneş Enerjisi Santrali.
HMI: İnsan-Makine Arayüzü. Operatörün makineyi izleyip komut verdiği ekran.
I/O: Giriş/Çıkış. PLC'nin okuduğu (giriş) ve sürdüğü (çıkış) fiziksel sinyaller.
IEC 61131-3: PLC programlama dillerini tanımlayan uluslararası standart.
Interlock: Bir işlem ancak belirli koşullar sağlandığında yapılabilsin diye konulan kilitleme mantığı.
Ladder (LD): Röle devre şemasına benzeyen, görsel PLC programlama dili.
MES: Üretim Yürütme Sistemi. Üretim emri, izlenebilirlik, kalite ve malzeme akışını yöneten yazılım katmanı.
Mikro duruş: Genellikle birkaç dakikadan kısa süren, kayıt altına alınmadığı için görünmeyen kısa makine duruşları.
Modbus: Seri (RTU) ve Ethernet (TCP) üzerinden çalışan, basit ve çok yaygın endüstriyel haberleşme protokolü.
MQTT: Yayınla-abone ol mantığıyla çalışan, hafif ve IoT için tasarlanmış mesajlaşma protokolü.
OCR: Görüntü ya da taranmış belgedeki yazıyı metne çeviren teknoloji.
OEE: Toplam Ekipman Verimliliği: kullanılabilirlik, performans ve kalitenin çarpımı.
OPC UA: Farklı marka ve sistemler arasında güvenli, anlamlı veri alışverişi sağlayan modern endüstriyel iletişim standardı.
PLC: Programlanabilir Mantık Denetleyicisi. Sensörlerden gelen sinyalleri okuyup programa göre motor, vana ve benzeri çıkışları süren endüstriyel kontrol bilgisayarı.
RAG: Bir dil modelinin cevap üretirken kendi doküman havuzunuzdan ilgili bölümleri bulup kaynak göstererek kullanması yaklaşımı.
Retrofit: Eski makine ya da sistemin kontrol bölümünün yenilenerek modernize edilmesi.
RTU: Uzak Terminal Ünitesi. Uzak istasyonlardan veri toplayıp merkeze ileten, düşük güçlü saha cihazı.
SAT: Saha Kabul Testi. Sistemin gerçek sahada, gerçek ekipmanla doğrulanması.
SCADA: Çok sayıda cihazı ve noktayı izleyen, veriyi toplayıp saklayan, alarm ve rapor üreten üst düzey denetim ve veri toplama sistemi.
Structured Text (ST): Pascal benzeri, metin tabanlı PLC programlama dili; hesaplama ve algoritma için uygundur.
Tag (etiket): SCADA ya da PLC'deki tek bir veri noktasının adı; ör. sıcaklık, basınç ya da motor durumu.
Tahmine dayalı bakım: Ekipman durumunu ölçerek arıza gelmeden bakım yapma yaklaşımı.
Çevrim süresi: Bir ürünü ya da bir işlem adımını tamamlamak için geçen süre.